• LOCATIERotterdam Bloemhof
• JAAR2021 studiefase, 2023 gebouwontwerp, 2025 start bouw
• OPDRACHTGEVERWoonstad Rotterdam
• AANNEMERHeembouw
• ONTWERPTEAMKoos Kok, Judith Pellicaan, Kerstin Hahn, Lieke Sauren, Lars Fraij, Folkert Bil

Focus op seniorenhuisvesting

Woonstad was gebonden aan volkshuisvestelijke afspraken met forse woningaantallen, dus het bestaande bouwblok moest vervangen worden door een hoger, vierlaags gesloten bouwblok met 70 sociale huurwoningen. De kern van de opgave was daarmee de inpassing van een stevig appartementengebouw in het rustieke tuindorp Bloemhof. Het bleek dat er vrijwel geen referenties bestaan van tuindorparchitectuur in 4 lagen met appartementen. De uitdaging om dan zelf een overtuigende referentie te realiseren namen we graag aan.

Herinterpretatie bouwblok

De basis was het bestaande gesloten bouwblok, die contour is overgenomen door een nieuw blok met een groene rustige binnentuin omsloten door galerijen. Aan de straat hebben de begane grond woningen eigen voordeuren, gelijkend op de reguliere woningbouw in Bloemhof. Daarboven zijn de galerij-ontsloten woningen die hun buitenruimte aan de straatruimte hebben. De woningorganisatie is verder gebaseerd op twee principe’s: woonfuncties zoveel als mogelijk aan beide gevels, dus niet alleen maar slaapkamers aan de galerij. Daarmee vermijden we een doodse galerijgevel, we streven juist naar contact aan het binnenhof, onder andere met dubbele tuindeuren vanuit keukens en woonkamers. Ten tweede zorgen we voor privacy binnen de woning: de hoofdslaapkamers liggen op de begane grond aan de hofzijde met privé terras, en op de verdiepingen juist aan de straatgevels en niet aan de galerij waar mensen vlak langs lopen.

Tuindorps karakter

Met tweelaagse gemetselde gevels en een schuin pannendak erboven zoeken we aansluiting op de tuindorpse schaal en sfeer. De forse betonnen goot direct boven het metselwerk biedt ruimte aan de balkons. En de balkons van de hoogste laag woningen liggen aan de galerijzijde met expressief uitkragende verbredingen. Daarmee vermijden we de typische stapeling van buitenruimten van appartementencomplexen in de langsgevels. Op de hoeken verbijzonderen we het bouwblok, passend bij de voorbeelden in de buurt. Er is bij vergelijkbare bouwblokken in Bloemhof sprake van een compositie met een symmetrische opzet met een middendeel en verhoogde gevels aan de hoeken.

De bijzondere ‘uitgeholde’ hoeken van het nieuwe bouwblok reageren op de omliggende bebouwing en refereren aan het bestaande bouwblok. Het roodbruine metselwerk, de metselwerkplastiek en het pannendak dragen bij aan de pittoreske setting, terwijl ‘scherpe’ detaillering en heldere vormentaal zorgdragen voor een eigentijdse vertaling van de tuindorpsfeer. Op deze manier sluit het ontwerp, ondanks de 4-laags appartementen, goed aan op de architectonische eenheid van het tuindorp ensemble.

Routing

De hoofdentree van het gebouw ligt centraal aan een buurtpark en geeft toegang tot het binnenhof en de galerijen daaromheen. In de binnenhoeken korten we de looproute af met schuine trage trappen, daarmee is het traplopen uitnodigend vormgegeven. Maar het is ook belangrijk in het burencontact, want de looproute tussen verschillende etages wordt hiermee zeer sterk verkort.

Plattegronden

De toekomstige bewoners hebben middels bewonersparticipatie invloed gehad op de indeling van de plattegronden en het ontwerp van de binnentuin. In verschillende sessies is de variatie en de grootte van de woningen aangepast. Er is keuze geboden tussen woningen met open en gesloten keukens, welke laatste met name door ouderen met een migratie achtergrond gewaardeerd worden. Ook zijn er woningen voor mindervaliden voorzien, zodat het gebouw voor zoveel mogelijk ouderen een thuis kan zijn. Deze manier van werken is precies wat wij ook in de Samenbouwprojecten beogen: geef de toekomstige bewoners reële zeggenschap over hun woningen en de leefomgeving.